Çernobil Reaktör Kazası

Merhaba! Eski bilgisayarımın içindeki dosyaları kurcalarken yıllar önce yazdığım ”Çernobil Reaktör Kazası” yazısı ile karşılaştım. Bu yazıyı da sizlerle paylaşmak istedim, kaynakçaya değer veren bir insanım ama o zamanlar hangi kaynaklardan araştırmalar yaptığımı hatırlamıyorum ama benim için güvenilir kaynaklar olduğundan eminim.

Sovyetler birliği döneminde Kiev’in kuzeyinde bulunan Çernobil Nükleer Santrali, Sovyetler için ucuz enerji kaynağı olarak görülmekteydi ve Kiev’de yaşayan milyonlarca insan bu enerji kaynağından faydalanıyordu, taki o büyük facia olana kadar.

Çernobil Nükleer Santralinde 1000’er Megawatt’tan oluşan toplam 4 tane reaktör bulunmaktaydı. Her reaktörde ise 2 tane türbin vardı. Aynı anda çalışabilen bu dört reaktörde, uranyumla çalışan miller suyu ısıtırdı ve buhar elde edilirdi. Bu buharda türbileri çalıştırır ve bu şekilde de elektrik üretmiş olurlardı. Kısaca çalışma mantığı bu şekilde.

Çernobil Çalışma ile ilgili görsel sonucu

Nükleer elektrik santralinin reaktörlere su üretmesi reaktörler için önemli bir işlemdi. Çernobilde su pompalarını çalıştıran elektrik kendi türbinlerinden çıkıyordu buda bir enerji üretiminde döngü yaratıyordu. Su pompalarını çalıştıran elektirik şebekesi devre dışı bırakıldığında işin içine dizel motorların girmesi gerekmekte ancak dizel motorların tam anlamda devreye girmesi 25 saniyelik bir gecikme sonrasında olmaktaydı. 25 Nisan’da kazaya sebep olan deneyde bunun hakkındaydı. Bu durumda reaktörler durduruldu, böyle bir durumda buhar türbinlerinin daha ne kadar çalışmaya devam edebileceğini ve jeneratör volanlarının bu 25 saniyeyi atlatabilecek kadar soğutma işlemini devam ettirip ettiremeyeceğini test etmeye çalıştılar.

pripyat ile ilgili görsel sonucu

Deneyin başlangıcında reaktörün gücünün düşürülme işlemi başladı. Türbinlerden biri devre dışı bırakılarak tek türbine yönlendirilme yapıldı daha sonrasında test için su soğutma sistemi devre dışı bırakıldı. Reaktör gücü 700 MW’a kadar düşürüldü ancak sabitleme işlemi yapılmadığından reaktör 30 MW’a kadar düştü. Durum fark edilince reaktör 200 MW’a geri getirildi Bu işlemden yaklaşık 3 dakika sonrasında yedekte duran 2 pompa devreye sokuldu ancak bunun sonucunda reaktördeki buhar basıncı ve buhar ayırma bölümündeki su miktarı olması gerektiği gibi olmadı aşırı azaldı. Durum farkedildikten sonra besleme suyunun akış miktarı neredeyse 3 katına çıkarıldı ve su seviyeleri normale dönene kadar bu şekilde devam etti. Daha sonrasında basınçta normal seviyeye geldi. 8 nolu türbin kapatıldıktan sonra basınç iyice yükseldi. Reaktörü otomatik kapatan güvenlik sistemi de aktif olmadığından durum iyice kötüye gitti, bundan sonra reaktörü durdurmak için yapılan adım kazasının son adımı oldu ve o patlama gerçekleşti.

Çernobil Reaktör Kazası ile ilgili görsel sonucu

Patlama sonrasında Sovyetler durumu gizlemeye çalıştı. Sovyetler işçilerin ailelerinin yaşaması için yapılan şehri boşaltmaya karar verdi ancak durumu tam olarak anlatmadı. Bir süre sonra radyasyonun kaynağını fark eden İsveçli bilim adamları bu konu hakkında bir açıklama istediler daha sonrasında ise durum dünyaya anlatıldı. Sovyetler bundan sonra bu enkazın etkilerinden korumak için çevresinde betondan duvarlar yaptırmaya karar vermişti ancak dünyanın büyük bir kısmını etkileyecek bir kütle serbest kalmıştı. Bölge çevresinde kanser oranlarının artması gözle görünür şekilde oldu, troit kanseri oranı 100 kat arttı.

Notlar:

  • İsrailin Irak’taki Ruslar tarafından yapılan Nükleer Reaktörü bombalamışlardı, Sovyetlerde sürekli düşman saldırısında ve güç kaynaklarının iptalinde neler olacağını görmek için testler yapmaktaydı.
  • Yardımcı şef mühendis, testlerle ilgili tavsiyeleri yok saydı. Yönergeler reaktörün 700-1000 MW arasında olması gerektiğini belirtmekte. Ancak yardımcı şef mühendis o gece 200 MW’da test yapmak istedi.
  • Yangını söndürmek amacıyla gönderilen itfaiyeciler durumun farkında olmadan normal bir yangın gibi müdahale etmeye çalıştılar ancak daha sonrasında büyük bir kısmı aşırı radyasyon yüklenmesi sonucu rahatsızlandı. Büyük bir kısmı hayatını kaybetti, kalan kısımın çoğunluğunda da kalıcı hasar bulunmaktaydı.
  • Çernobil 4. reaktör için yapılan yalıtımın sonuna doğru yaklaşıldı. Önemli olan radyoaktif maddelerin oradan çıkarılması ancak bunun nasıl yapılacağı hakkında tam bir fikir bulunmuyor önemli olan kısım da bu.
  • Askerlere belli bir süre gidip reaktörde çalışın denildi ya da orta doğuda uzun bir süre görev yapacaklardı.

Çernobil Reaktör Kazası ile ilgili görsel sonucu

Zamanında Bu kadar yazmışım, herhangi bir ekleme yapmayı planlamıyorum, daha fazlası sizin araştırmalarınız ile olabilir. Eğer yeterli birikimi sağlarsam Ocak 2018’de burayı ziyaret etmek için Ukrayna’ya gideceğim. Oradan yeni videolar, fotoğraflar ve yazılar mutlaka paylaşırım. Onları da SırtçantalıYabancı‘da paylaşıyor olurum sanırım. 2 tane güzel video buldum onları da aşağıdan izleyebilirsiniz.

Dünya tarihinde Ukrayna ve Japonya’daki felaketler gibi örnekler varken Nükleer sevdasını anlamış değilim, sanırım hiç de anlamayacağım.